Ríkisstjórn á krossgötum

Yfirlýsingar leiðtoga stjórnarandstöðuflokkanna í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslunnar um Icesave undirstrika að ríkisstjórnin er á krossgötum. Með því að stilla úrslitum kosninganna þannig upp að þau séu vantraust á ríkisstjórnina, frekar en dómur um samning sem beri að víkja vegna þess að betra tilboð liggi á borðinu, er stjórnarandstaðan að reyna að nýta sér atkvæðagreiðsluna í flokkspólitískum tilgangi. Með því að nota atkvæðagreiðsluna til að krefjast kosninga eru flokkarnir sem lögðu grunninn að hruninu að lýsa því yfir að þeir séu afturbata og tímabært sé að þeir komist til valda. Því fer fjarri.

Næstu dagar munu leiða í ljós hvort yfirlýsingar gærdagsins hafi fallið í hita leiksins eða hvort stjórnarandstöðuflokkarnir rjúfi samstöðuna við samningaborðið um Icesave. Eftir það sem á undan er gengið kæmi það ekki á óvart. Þar með væri ljóst að sú að mörgu leyti merkilega tilraun til að ná þverpólitískri samstöðu um að ljúka þessari milliríkjadeilu sé endanlega fyrir bí. Hún hefur staðið allt frá síðasta sumri. Sjálfsagt á eftir að skrifa marga hillumetra um það ferli og ýmis mistök sem gerð hafa verið á leiðinni. Eitt af því sem upp úr stendur gagnvart stöðu dagsins er þó það að stjórnarandstaðan hefur aldrei í öllu ferlinu fengist til að axla ábyrgð á nokkurri niðurstöðu – og ætlaði sér það kannski aldrei. Nú verður því að gera þá kröfu að stjórnarandstaðan tali skýrt.

Næstu dagar geta því skorið úr því hvort ríkisstjórnin geti klárað þetta leiðindamál fyrir eigin vélarafli. Það mun reyna á – en þarf að klárast. Ríkisstjórninni er þó ekki síður mikilvægt að horfast í augu við að á þessum krossgötum þarf hún að endurnýja erindið – á eigin forsendum – og halda áfram af endurnýjuðum krafti.

• Það þarf aukinn kraft í endurskipulagningu skulda heimila og fyrirtækja. Það þarf að bæta réttarstöðu skuldara og tryggja gegnsæi með reglum um vinnubrögð bankanna.
• Það þarf að tryggja óskorað eignarhald þjóðarinnar á auðlindum, höggva á hnúta í atvinnumálum og setja fram nýja græna atvinnustefnu sem tryggir atvinnusköpun og nauðsynlegan vöxt. Atvinna fyrir alla er lykilverkefni.
• Það er ekki síður mikilvægt að innleiða örugga valkosti í húsnæðismálum þannig að næstu kynslóð bjóðist örugg langtímaleiga, búseturéttur og fjölbreyttari markaður –  ekki aðeins 90% húsnæðislán eða myntkörfur.
• Að Icesave loknu þarf að skapa nauðsynlega ró og festu um efnahagsáætlun stjórnvalda og tryggja breiða samstöðu um samningsmarkmið og verklag í aðildarviðræðum við ESB.
• Síðan en ekki síst þarf að leiða umbætur í kjölfar heiðarlegs uppgjörs á grundvelli skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis. Við eigum að efna til stjórnlagaþings, setja lög um þjóðaratkvæði og persónukjör. Og stokka upp í stofnunum og ráðuneytum.

Brýna nauðsyn ber til þess að þétta raðirnar í röðum ríkisstjórnarinnar. Jafnmikil nauðsyn er á að endurnýja kraftinn í stjórnarsamstarfinu. Þannig er það með allar stöður – líka þær sem virðast þrengstar við fyrstu sýn – í þeim geta falist stærstu tækifærin. Þau eigum við að nýta. Það er að duga eða drepast.

Flokkað undir Pistlar.